Uko wahagera

Ostraliya Irashaka Gusuzuma Ingaruka z'Ubukoloni Kuri ba Kavukire


Leta za Ostraliya zirashaka komisiyo y'ukuri n'ubutabera yo gusuzuma ingaruka z'ubukoloni bw'Ubulayi mu bihe byahise no muri ibi bihe ku baturage ba kavukire.

Iyo komisiyo y’ukuri n’ubutabera, ya mbere y’ubwo bwoko muri Ostraliya, izasuzuma ingaruka z’ubukoloni kuri ba kavukire bo muri leta ya Victoria.

Iyo komisiyo izagendera ku mahame nk’ayashyizweho muri Afurika y’epfo nyuma y’ihirikwa rya politiki y’ivangura, n’izindi zo muri Nouvelle Zelande na Canada. Muri Afurika y’epfo, itsinda ry’ubwiyunge ryashyizweho na Nelson Mandela. Ryari riteye nk’urukiko, aho abatanga buhamya n’abakozweho n’ubutegetsi bwa ba gashakabuhake bashoboraga kuvuga bisanzuye agahinda kabo n’ibyo banyuzemo muri icyo gihe.

Uburyo bwo gushimangira ivangura moko bwashyizweho muri Afurika y’epfo hagati y’umwaka w’i 1948 n’uw’i 1990.

Ostraliya aho inyuraniye n’ibindi bihugu, yo ntiyigeze isuzuma ku mugararo mu buryo bwimbitse ingaruka z’ingamba zo mu bihe byahise ku bantu ba mbere batuye iki gihugu.

Guverinema ya Leta ya Victoria yavuze ko igihe kigeze ngo hasuzumwe mu buryo bunoze, ingaruka z’ubukoloni kuri ba kavukire ba Ostraliya. Batakaje ubutaka bwabo, ubwo Abongereza bahageraga mu 1788 kandi bazahajwe n’umuco wo kudahana kuva icyo gihe. Mu myaka ya mbere y’ubukoloni, ba kavukire bishwe n’abanyabulayi, barafunzwe kandi bakurwa ku butaka bwabo ku ngufu.

Ubu, imyaka yabo yo kubaho iri hasi ugereranyije n’iy’abandi batuye Ostraliya, mu gihe ibipimo by’ubukene, ubuzima bubi, ubushomeri no gufungwa, biri hejuru cyane.

Komisiyo y’ukuri n’ubutabera izaba ifite ububasha bwaguye kandi izabasha gushyira hamwe abatangabuhamya bagaragaze ibimenyetso. Leta ya Victoria yiyemeje kuzasinyana amasezerano n’imiryango ya ba kavukire.

Abenshi muri batanu bazaba bagize komisiyo, bazaba ari ba kavukire. Umurimo wabo uzaba ari uwo gukusanya amakuru ku mateka y’ubukoloni muri Leta ya Victoria banacukumbure umuco wo kudahana wo mu bihe byahise n’iby’ubu. Raporo yabo itegerejwe mu mwaka utaha.

Abayobozi ba bakavukire n’abayobozi muri Leta, bavuga ko nyuma y’imyaka 233 y’urugomo no kwamburwa ibyabo biyemeje gushyira ukuri ahagaragara. Ba kavukire bagize 3 kw’ijana by’abatuye Ostraliya.

Facebook Forum

XS
SM
MD
LG